Kısa cevap: Karanlık, canavarlar, yalnız kalma ve kötü rüya korkuları 3-8 yaş arasında çok sık görülür ve çoğu zaman yaşla azalır. Korkuyu küçümsemeden dinlemek, sakin bir uyku düzeni oluşturmak, gece lambası gibi küçük güvenlik araçları kullanmak ve çocuğu kendi yatağında uyumaya küçük adımlarla alıştırmak işe yarar. Korku çok yoğunsa, uykuyu haftalardır bozuyorsa ya da gündüz hayatını da etkiliyorsa bir uzmana danışmak gerekir.
Bu durum çocuğunuzda da var mı? Bize anlatın.
Yazdıklarınızı çocuk ve ergen psikiyatristi Doç. Dr. Şeref Şimşek okur.
Hesap açmadan yazmaya başlayabilirsiniz · Ücret yalnızca özeti onaylarsanız alınır.
Birkaç soru sorulur → Psikiyatrist okur → Yazılı ön değerlendirme gelir.
Duru bir acil servis değildir. Acil durumda 112'yi arayın.
Yaşa göre sık görülen korkular
- 2-4 yaş: Karanlık, yüksek sesler, hayvanlar, yalnız kalma
- 4-7 yaş: Canavarlar, hayaletler, kötü rüyalar, hırsızlar
- 7-12 yaş: Gerçek tehlikeler: hırsızlık, kaza, hastalık, doğal afetler; okul ve arkadaşlık kaygıları
Hayal gücü geliştikçe korkular da çeşitlenir. Çocuk gerçek ile hayali ayırt etmeyi öğrendikçe bu korkular genellikle azalır.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Korkuyu ciddiye alın. "Saçmalama" yerine "Karanlıkta korkuyorsun, anlıyorum" deyin.
- Sakin bir yatma düzeni oluşturun. Her gece aynı saatte, aynı sırayla: banyo, pijama, kitap, sarılma, iyi geceler.
- Yatmadan önce ekranı kapatın. Özellikle korkutucu içerikler ve geç saatlerde ekran kullanımı korkuları ve uykusuzluğu artırır.
- Güven veren araçlar kullanın. Loş bir gece lambası, sevdiği bir oyuncak, kapıyı aralık bırakmak.
- Kontrolü çocuğa verin. Odayı birlikte "kontrol etmek", el feneriyle oynamak gibi oyunlar korkuyu azaltabilir.
- Küçük adımlarla bağımsızlaştırın. Yalnız uyuyamayan çocuk için ebeveyn önce yatağın yanında, sonra kapının yanında oturur, sonra kısa sürelerle odadan çıkar.
- Gece gelince sakince geri götürün. Kısa ve sıcak bir cümleyle çocuğu kendi yatağına götürün.
- Cesaretini övün. Sabah, gece kendi yatağında kaldığı için onu fark edin.
Ne zaman uzmana başvurmalısınız?
- Korkular yaşından beklenenden çok daha yoğun ise
- Uyku sorunu haftalardır sürüyor ve ailenin uykusunu da bozuyorsa
- Korku gündüz hayatına da yayıldıysa: okula gitmeme, evde yalnız kalamama, belli yerlere girememe
- Korkular travmatik bir olaydan sonra başladıysa
- Çocuk sık kâbuslar görüyor ve gündüz de huzursuzsa
Sık sorulan sorular
Çocuğumun benim yatağımda uyumasına izin vermeli miyim?
Bu ailenin tercihidir; ancak çocuk kendi yatağında uyumayı öğrenmek istiyorsa ya da aile bunu hedefliyorsa, ebeveynin yanında kalma süresini küçük adımlarla azaltmak etkilidir. Gece gelen çocuğu sakince kendi yatağına geri götürmek tutarlılık sağlar.
Gece lambası kullanmak korkuyu artırır mı?
Hayır. Loş bir gece lambası birçok çocuğa güven verir ve korkuyu azaltabilir. Uykuyu bozmayacak kadar loş olması yeterlidir.