Kısa cevap: Ağlamak, özellikle küçük çocuklarda duyguları ifade etmenin doğal bir yoludur. Yorgunluk, açlık, hayal kırıklığı ve mizaç olarak duyarlı olmak sık ağlamanın en yaygın nedenleridir. Duyguyu kabul etmek, sakin kalmak ve çocuğa duygularını kelimelerle anlatmayı öğretmek işe yarar. Ağlama okul çağında da çok sık sürüyorsa, çocuk çoğu gün mutsuz görünüyorsa ya da uyku, iştah ve okul hayatı etkileniyorsa altta kaygı ya da çökkün duygudurum olabilir; bu durumda uzmana danışmak gerekir.
Ağlamanın arkasında ne olabilir?
- Yorgunluk ve açlık: Özellikle küçük çocuklarda en sık neden
- Hayal kırıklığı: İstediği olmadığında, bir şeyi başaramadığında
- Duyarlı mizaç: Bazı çocuklar duyguları daha yoğun yaşar
- Kaygı: Ayrılık, okul, yeni durumlar karşısında
- Değişiklikler: Kardeş doğumu, taşınma, okul değişikliği, ailedeki gerginlik
- Çökkün duygudurum: Sürekli ağlama ve mutsuzluk depresyonun bir işareti olabilir
- Bedensel nedenler: Ağrı, hastalık; özellikle küçük çocuklarda önce bunlar düşünülmeli
Evde neler yapabilirsiniz?
- Duyguyu kabul edin. "Çok üzüldün, anlıyorum." Duyguyu küçümsemek ("Bunun için mi ağlıyorsun?") çocuğun daha çok ağlamasına yol açabilir.
- Sakin kalın. Sizin sakinliğiniz çocuğun sakinleşmesine yardım eder.
- Yakın durun. Bazı çocuklar sarılınca, bazıları biraz yalnız kalınca sakinleşir; çocuğunuzu tanıyın.
- Sakinleşince konuşun. "Ne oldu da bu kadar üzüldün?" Duygusunu kelimelerle anlatmasına yardım edin.
- Duygu kelimeleri öğretin. Üzgün, kızgın, hayal kırıklığı, kıskanç, korkmuş gibi kelimeleri günlük hayatta kullanın.
- Baş etme yolları birlikte bulun. Derin nefes almak, sevdiği bir oyuncağa sarılmak, resim çizmek.
- Düzeni koruyun. Yeterli uyku ve düzenli öğünler duygusal dalgalanmaları azaltır.
- Ağlamayı ödüllendirmeyin. İstediğini almak için ağlıyorsa, sakin kalıp sınırı koruyun.
Ne zaman uzmana başvurmalısınız?
- Çocuk okul çağında da çok sık ağlıyorsa
- Çoğu gün mutsuz, ilgisiz ya da sinirli görünüyorsa
- Uyku, iştah, oyun ve okul hayatı etkileniyorsa
- Ağlama ani başladıysa ya da bir kayıp, taşınma, aile içi sorun sonrası başladıysa
- Çocuk "keşke hiç doğmasaydım", "ölmek istiyorum" gibi şeyler söylüyorsa
Acil durum: Çocuğunuz ölmek istemekten ya da kendine zarar vermekten söz ediyorsa beklemeyin; 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Ağlayan çocuğa "ağlama" demek doğru mu?
Genellikle işe yaramaz ve çocuğa duygusunun kabul edilmediğini hissettirir. "Çok üzüldün, buradayım" gibi duyguyu kabul eden bir yaklaşım çocuğun daha çabuk sakinleşmesine yardım eder.
Çok duygusal bir çocuk olması bir sorun mu?
Hayır. Bazı çocuklar mizaç olarak daha duyarlıdır ve duygularını daha yoğun yaşar. Bu bir sorun değildir; önemli olan çocuğun duygularıyla baş etmeyi öğrenmesi ve hayatının bundan belirgin biçimde etkilenmemesidir.