Kısa cevap: Ödev çatışmaları çok sık görülür ve çoğu zaman düzen, beklentiler ve ebeveynin rolü yeniden ayarlanınca azalır. Her gün aynı saatte, sessiz bir yerde, kısa bölümler hâlinde çalışmak; ödevi çocuğun yerine yapmak yerine başlamasına yardım edip yakında olmak ve çabayı fark etmek en etkili yollardır. Çocuk ödevde yaşıtlarına göre belirgin biçimde zorlanıyorsa, ödev saatler sürüyorsa ya da her akşam kriz yaşanıyorsa dikkat ya da öğrenme güçlüğü açısından değerlendirme gerekebilir.
Ödev neden çatışmaya dönüşür?
- Okuldan sonra yorgun, aç ya da hâlâ ekranla meşgul olmak
- Ödevin çocuğa çok zor ya da çok uzun gelmesi
- Dikkatini toplamakta ya da işe başlamakta zorlanmak
- Okumada, yazmada veya matematikte gizli bir güçlük
- Ebeveynin aşırı müdahalesi ya da sürekli eleştirisi
- Ödevin her gün farklı saatte, belirsiz bir düzende yapılması
Ödev düzeni nasıl kurulur?
- Sabit bir saat belirleyin. Okuldan sonra kısa bir dinlenme ve atıştırmalıktan sonra, her gün aynı saat.
- Sabit bir yer belirleyin. Sessiz, iyi aydınlatılmış, ekranın ve telefonun olmadığı bir masa.
- Önce planlayın. "Bugün neler var, hangisiyle başlayalım?" Kısa ve kolay bir işle başlamak çocuğu harekete geçirir.
- Bölerek çalışın. Yaşına göre 10-25 dakikalık bölümler, aralarda birkaç dakikalık mola. Zamanlayıcı kullanmak işe yarar.
- "Önce ödev, sonra oyun." Ödev bittiğinde sevdiği bir etkinliğe geçmek günlük düzenin parçası olsun.
- Çabayı övün. "Bu soruda çok uğraştın" demek, sadece doğru cevabı övmekten daha etkilidir.
Ebeveynin rolü
- Yakında olun, yerine yapmayın. Takıldığında ipucu verin, cevabı söylemeyin.
- Desteği yaşa göre azaltın. İlkokulun başında yanında oturmak gerekebilir; ilerleyen yıllarda sadece başlarken ve sonunda kontrol etmek yeterlidir.
- Tartışma büyüyorsa ara verin. Sesler yükseliyorsa birkaç dakika mola verin, sonra sakin biçimde devam edin.
- Öğretmenle iletişim kurun. Ödev çocuğa sürekli çok uzun geliyorsa ya da her gün aynı derste zorlanıyorsa öğretmenine bilgi verin.
Ne zaman uzmana başvurmalısınız?
- Ödev yaşıtlarına göre belirgin biçimde uzun sürüyorsa
- Çocuk okumada, yazmada ya da matematikte sürekli zorlanıyorsa
- Dikkatini toplamakta her işte zorlanıyor, sık hata yapıyor, ödevlerini unutuyorsa
- Ödev saati neredeyse her gün ağlama, öfke ya da kriz ile geçiyorsa
- Çocuk okula ve derslere karşı belirgin bir isteksizlik ya da kaygı göstermeye başladıysa
Sık sorulan sorular
Ödevini ben mi yapmalıyım, yanında mı oturmalıyım?
Ödevi çocuğun yerine yapmak onun öğrenmesini engeller. Küçük yaşlarda başlamasına yardım edip yakında olmak, takıldığında yol göstermek yeterlidir. Yaş ilerledikçe desteği azaltıp yalnızca kontrol etmeye geçmek gerekir.
Ödev bitince ödül vermek doğru mu?
Ödev bittikten sonra sevdiği bir etkinliğe geçmek, ayrı bir ödül vermekten daha iyi işler: "Önce ödev, sonra oyun." Bu, ödevi günlük düzenin doğal bir parçası hâline getirir.